Aarskog Sendromu Nasıl Bir Hastalıktır?

ahmet 0
Aarskog Sendromu Nasıl Bir Hastalıktır?

Aarskog sendromu veya diğer adıyla Aarskog-Scott sendromu FGD1 gen mutasyonunun (faciogenital displazi) neden olduğu genetik bir bozukluktur. Bu sendrom erkekler kadınlara göre hastalığa daha yatkındır, ayrıca fiziksel ve genital deformiteler gibi birçok farklı belirti ve semptom gösterebilir. Bu çok nadir görülen genetik bozukluk, 3 yaşına kadar belirgin olmayan gelişmemiş büyüme ile karakterizedir. Anomaliler, geniş yüz […]

Aarskog sendromu veya diğer adıyla Aarskog-Scott sendromu FGD1 gen mutasyonunun (faciogenital displazi) neden olduğu genetik bir bozukluktur. Bu sendrom erkekler kadınlara göre hastalığa daha yatkındır, ayrıca fiziksel ve genital deformiteler gibi birçok farklı belirti ve semptom gösterebilir. Bu çok nadir görülen genetik bozukluk, 3 yaşına kadar belirgin olmayan gelişmemiş büyüme ile karakterizedir. Anomaliler, geniş yüz deformitesini, kas-iskelet anormalliklerini, genital düzensizlikleri ve minimal bir zihinsel engeli içerir. Çoğu zaman, bazı küçük vakalar tanınmaz ve bu nedenle etkilenen nüfusun tam sıklığını belirlemek zordur. Bu hastalıkta ilk olarak genellikle tıbbi geçmiş ve semptomlar gözden geçirilir, fizik muayene yapılır ve daha sonra tanıların sonucuna varmak için laboratuvar test sonuçlarından yararlanılır.

Aarskog Sendromunun Belirtileri ve Semptomları

Aarskog sendromunda semptomlar hastadan hastaya değişse de semptomların görülme sıklığına bağlı olarak, sendromun belirti ve semptomlarını dört kategoriye ayrılır. Bu dört kategori aşağıdaki gibidir:
• Çok sık görülen semptomlar
• Sık görülen semptomlar
• Sporadik semptomlar
• Kişiselleştirilmiş semptomlar
Hastaların % 80-% 99’u bir belirti gösterdiğinde çok sık görülen semptom kategorisi ve yaklaşık % 30-% 79’unun paylaştığı semptomlar, sık görülen semptomlar olarak kategorize edilir. Ayrıca daha az hastada görülen semptomlar -% 5-% 29 – sporadik semptomlar olarak gruplandırılır. Bazı hastalar kendilerine çok özel semptomlar bildirmişlerdir ve bunlara kişiselleştirilmiş semptomlar denmektedir.
Aarskog Sendromu Nasıl Bir Hastalıktır?Aarskog sendromunun çok sık görülen semptomları
Aarskog sendromunda çok sık görülen semptomlar vardır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Oküler hipertelorizm: Hipertelorizm, özellikle oküler hipertelorizm, hastalarda gözler arasında geniş bir boşluğun fark edildiği yerdir.
• Parmak deformiteleri: parmağın büküldüğü bir durum olan camptodactyly çok sık görülür. Ayrıca beşinci parmak klinodaktili olarak, beşinci parmağın kalıcı bükülmüş pozisyonu ve iki veya daha fazla parmağın birbirine çarptığı parmak sindaktili de yaygın semptomlardır.
• Göbek ve kasık fıtığı: Göbek fıtığı göbek bölgesinde veya göbek yüzeyine yakın bir şişlik en sık görülenidir; ancak kasık fıtığı, kasıkta şişliğin görülebildiği ve skrotumun genişlemiş görünebileceği sık görülen bir semptomdur.
• Genital anormallikler: Anormal bir deri kıvrımının penisi kapladığı yerde şal skrotumu içerir
• Küçük eller ve kısa avuç içi
• Geniş ve kısa ayaklar

Aarskog Sendromunun Sık Görülen Semptomları

Aarskog sendromunda sık görülen semptomlar vardır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Yüksek ön saç çizgisi
• Geniş alın
• Aşağı doğru eğimli göz kapağı kıvrımları (palpebral fissürler)
• Psoz – sarkık göz kapakları
• Dış kulakta, etli kulak memeleri olan kalın, düşük yerleşimli kulakları içeren malformasyon
• Geniş burun köprüsü
• Uzun filizler
• Kognitif bozukluk
• Aşırı uzayabilir cilt
• Bazı veya birçok eklem, alışılmadık derecede geniş bir hareket aralığına sahiptir ve bu durum, eklem aşırı esnekliği olarak adlandırılır.
• Testislerin skrotuma aşağı inemediği kriptorşidizm de sıkça ortaya çıkar.
Aarskog sendromunun sporadik semptomları
Aarskog sendromunun sporadik semptomları vardır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Yuvarlak yüz ve daha kısa boyun
• Epiktik kıvrımlar
• Birkaç yüz anormalliğine neden olan maksiller hipoplazi
• Bazı hastalarda tek enine palmar kıvrımı görülebilir.
• Göz kayması veya şaşılık gibi görme anormallikleri, bireylerin nesnelere odaklanırken her iki gözü birlikte hizalayamayabileceği bir göz durumu
• İlerleyici olmayan korneanın genişlemesi
• Megalokornea sporadiktir.
• Yarık dudak, üst dudakta yarık veya dikey oluk ve ağız çatısının kapanmasının eksik olacağı yarık damak da oluşabilir.
• Doğumda gözden kaçan dişler, dişlerin çok yavaş gelişimi ve mine hipoplazisi (EHP) ara sıra ortaya çıkabilen diş anormalliklerinden bazılarıdır.
• Kardiyovasküler sistem morfolojisinin bozulması;
• Göğüs kemiğinin battığı ve göğsün ortasının oyuk göründüğü huni göğüs veya pektus ekskavatum
• Konjestif kalp yetmezliği
• Genu recurvatum, 5 dereceden büyük diz uzantısı
• Ayağın uzunlamasına kemerinin düz olduğu Pes planus veya düz taban gibi bir ayak deformitesi
Aarskog sendromunun kişiselleştirilmiş semptomları
Aarskog sendromunun kişiselleştirilmiş semptomları vardır ve bunlar aşağıdaki gibidir:
• Alında saç büyümesi
• Hipermetrop veya ileri görüşlülük gibi oküler semptomlar
• Oftalmopleji, gözdeki veya göze komşu kasların bir kısmının felç
• Öne doğru genişleyen burun delikleri olan kısa burun
• Geniş çaplı filtruma
• Parmak eklemleri aşırı gerilme veya el ve ayak parmaklarının çok kısa olduğu bir grup uzuv deformitesi olan Brachydactyly sendromu
• Brakidaktili sendromu türleri, kısa boya neden olabilir.
• Fazladan kaburga çiftleri de mevcuttur.
• Spina bifida occulta gibi omurilik kemiklerinin ve çevreleyen zarın düzgün kapanmadığı durumlar
• Üst kemik füzyonu gibi servikal omur problemler,
• Servikal omurların yanlış hizalanabildiği odontoid hipoplazi
• Omurganın yana doğru bükülmesinin ve eğriliğinin anormal olduğu skolyoz,
• Hiperaktivite
• Kilo alamama ve büyümeme
• Ergenlik gecikmesi
• Solunum sistemine kronik enfeksiyonlar

Aarskog Sendromu Nedenleri ve Teşhisi

Aarskog sendromu, iskeleti, cinsel organları, kasları, boy ve genel görünümü etkileyen nadir bir kalıtsal genetik bozukluktur. Ayrıca el, ayak parmakları ve yüz sıklıkla etkilenen kısımlardır. Erkekler bu sendromun birincil kurbanları olarak kabul edilir ve etkilenen birkaç kadın vakası vardır. Aarskog sendromunun büyümeyi engellediği bilinmektedir, bu da üç yaşına kadar tespit edilemeyebilir.

Aarskog Sendromunun Nedenleri

FGD1 geninin bir mutasyonu olan faciogenital displazi 1 bu hastalığın sebebi olarak bilinmektedir. Bu gen, X kromozomunun kol yapısında (Xp11.21 konumunda) bulunur ve bu nedenle X’e bağlı kalıtsal bir bozukluk olarak kabul edilir.

Aarskog Sendromu Nasıl Bir Hastalıktır?Genetik

Normalde, bir insanın sahip olduğu 23 çift kromozomdan son çift anazomaldir, yani bu kromozom bir çocuğun cinsiyetini belirler. Erkek çocuklarda bir X ve bir Y kromozomu bulunurken, kız çocuklarda iki X kromozomu vardır. Bu özel bozukluk X’e bağlı çekiniktir. Dolayısıyla, yalnızca bir X kromozomuna sahip bir erkekte, bir mutasyon meydana gelirse, bu muhtemelen hastalığın gelişmesiyle sonuçlanır. İki X kromozomuna sahip kadınlarda, bir alel mutasyona uğramışsa, diğer X kromozomundaki allel telafi ettiği ve sendromun taşıyıcıları haline geldiği için herhangi bir önemli etki göstermez. Ayrıca bu tür kişiler hiçbir zaman hastalık belirtisi göstermezler.

Genetic Dönüşüm Modu

Durum 1: Taşıyıcı bir anne ve normal bir babadan miras
Etkilenen annenin genetik örüntüsünü X1 X olarak ele alındığında, burada X1 mutasyona uğramış aleldir ve bu durumda, baba XY modelinde normal olur. Özellikleri bir sonraki nesle aktarırken, bir çocuk : X1X, X1Y, XX veya XY kalıplardan herhangi birine sahip olabilir. Burada, etkilenen genin kalıtım şansı % 50’dir. Bu özelliğe sahip kız çocuğu, yalnızca bir etkilenen X-alelinin varlığından dolayı bir taşıyıcı görevi görürken, bu özelliği edinmiş bir erkek çocuk kesinlikle sendromdan etkilenir. Bu nedenle, etkilenen bir annenin erkek çocuğu sendroma kız çocuğa göre daha yatkındır.
Durum 2: Etkilenen bir babadan ve normal bir anneden miras
Etkilenen babanın genetik modelini X1Y olarak ele alındığında, burada X1 mutasyona uğramış gendir ve anne XX modelinde normal olur. Bu durumda gerçekleşen genetik transferde olası kalıtımlar X1X ve XY’dir. Bu, etkilenen bir babanın erkek çocuğunun ve normal bir annenin sendroma yakalanmayacağını, ancak bu çiftin kız çocuğunun taşıyıcı olarak kaldığını göstermektedir.
Vaka 3: Anne taşıyıcı olduğunda ve baba etkilendiğinde
Bu durumda annenin genetik kalıbı X1X ve baba için X1Y olabilir. Buradaki olası miras, X1X1, X1Y, X1X ve XY olur. Bir kız çocuğunun iki olasılığından biri yüksek derecede enfekte olabilirken diğeri taşıyıcı olarak kalır. Benzer şekilde, erkek çocuğun etkilenme şansı % 50 iken geri kalan % 50 normal olur. Ayrıca yukarıdaki vakalar, çok nadir görülen bir durum olan annede hastalık olduğunda buna göre farklılık gösterebilir.

Aarskog Sendromu Teşhisi

Aarskog sendromunun çoğu belirtisi doğum anında görülebilir. Bu sendroma sahip kişiler, çoğu durumda tanısal olan tipik yüz anormalliklerine sahiptir ve değişiklikler genellikle yüzün alt, orta ve üst kısımlarında görülür. Bu anormalliklere örnekler aşağıdaki gibidir:
• Alın tepe kılı (alnın merkezinde kafa derisi kıl büyümesi)
• Oküler hipertelorizm olarak bilinen gözler arasındaki aşırı mesafe
• Alnın genişliği
• Göz açıklığının azalan eğimi
• Göz kapaklarının sarkması
Çocuklarda Aarskog sendromu teşhisi, bu yüz değişikliklerinin yanı sıra diğer genital ve iskelet özellikleri incelenerek yapılır. Ayrıca tüm vücut muayenesi yapılarak ailenin tıbbi geçmişi de bu hastalığın teşhisinde hayati bir rol oynar. Çocuğun Aarskog’a sahip olduğundan şüphelenenler, çocuğun FGD1 genindeki mutasyonu tanımlamak için bir genetik test yaptırmalıdırlar. Bu test yalnızca araştırma laboratuvarlarında mevcuttur ve X ışınları ayrıca hastalığın ciddiyetini belirlemede yardımcı olur. Nadir durumlarda, aileler Aarskog sendromunun kalıtsal oluşumlarını fark etme eğilimindedir. Bu gibi durumlarda hastalığı tanımlamak için ayak, yüz ve ellerin ultrason muayenesi yapılır. Klinik olarak, bu yaygın olarak kullanılmamaktadır çünkü sendromun herhangi bir tıbbi şiddeti yoktur.

Aarskog-Scott Sendromunun (ASS) Tedavisi

Nadir bir gelişimsel genetik bozukluk olan Aarskog-Scott Sendromu (ASS), faciogenital anormallik olarak da bilinir ve X kromozomundaki bir mutasyondan kaynaklanır. Anormalliğin türü ve boyutu kişiden kişiye değişir; örneğin, bazıları sadece düzensiz yüz özelliklerine sahipken, bazıları mutasyonun boyutuna bağlı olarak çok sayıda anormal durumdan muzdarip olabilir. bu durumlarda uygulanabilecek bazı tedaviler vardır. bu tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir:
Aarskog-Scott sendromu için olası tedavi planları
Bu sendrom için henüz kalıcı bir tedavi olmadığından yaşam kalitesini artırmak için tedavi sağlanmaktadır. Genellikle semptomlar çocuk üç yaşına geldiğinde görülür, bu nedenle tedaviye bu erken aşamada başlanır, böylece hastalar büyüdükçe makul bir normallik derecesine ulaşabilirler. Aarskog sendromlu her hastanın tedavi için bireysel ve kapsamlı bir terapi planına ihtiyacı vardır. Hastada karakteristik semptomları olan tuhaf anormallikler, uyumlu bir tedavi sağlamak için uzman bir sağlık hizmeti sağlayıcı ekibinin hizmetlerini gerektirir. Bu durumda yapılabilecekler aşağıdaki gibidir:
• Yüz ve diş düzensizlikleri ortodontik tedavi ile düzeltilir.
• Dudak damak yarığı gibi anormallikleri ve genital kusurları tedavi etmek için cerrahi işlemler yapılır.
• Bodur kişilerde büyüme geriliğini düzeltmek için büyüme hormonu (GH) tedavisi verilir.
• Zihinsel yetersizliği olan kişilere eğitim yardımı dâhil olmak üzere yardımcı tedaviler verilir.
• Ebeveynler için genetik danışmanlık gerekebilir.
Aarskog-Scott sendromu için ortodontik tedavi
Bu, kötü düzenlenmiş dişleri istenen hizaya getirmek için diş tellerinin takılmasını içeren yavaş bir süreçtir. Tedavi prosedürü diğer herhangi bir ortodonti hastası ile aynıdır. Başlangıçta diş braketlerini diş yapısına göre imal edilir ve ardından braketler dişlere takılır. Ebeveynlerin çocuklarının ağız hijyenine dikkat etmesi, uygun bir diyetle diş çürüklerini önlemesi ve gerekli olan ortodontist ile düzenli takipleri olması gerekir. Dişler uygun pozisyona geldikten sonra, dişleri değiştirilmiş pozisyonda tutan tutucularla daha da stabilize edilirler.
Aarskog-Scott sendromu ameliyatları
Kasık fıtığı ve inmemiş testisler gibi genital bozukluklar ameliyatla tedavi edilir. Bu ameliyat türleri aşağıdaki gibidir:
• Kasık fıtığı ameliyatı: Bu ameliyat çocuk 12 aylıkken yapılır. Karın veya göbek duvarının yakınında bulunan kasık kanalındaki iç açıklığa fıtık ağzı denir. Bu açıklıktan çeşitli karın yapıları inerek kasık fıtığı oluşturabilir. Fıtık kesesinin çıkarıldığı karın üzerine küçük bir kesi yapılır ve kasık kanalındaki açıklık dikişler uygulanarak kapatılır.
• Kriptorşidizm cerrahisi: Testislerden birinin veya her ikisinin de skrotumda doğru pozisyonuna düşmediği duruma kriptorşidizm (inmemiş testisler) denir. Bu durumda ameliyat genellikle 5-15 aylık bebeklerde yapılır. Kasık yakınında küçük bir kesi, testislerin yerini tespit eder ve testisleri uygun yerde değiştirmek için skrotumda ikinci bir kesi yapılır. Her iki kesi de biyolojik olarak parçalanabilen dikişlerle kapatılır.
• Yarık dudak ameliyatı: Bu ameliyat çocuğun doğumundan itibaren 12 ay içerisinde yapılır. Burada dudak anormalliği onarılır ve cerrahi bir işlemle yarık kapatılır. Dudak onarımının ameliyat öncesi prosedürlerinde Ortopedik tedavi ile maksiller alveolar arkların pozisyonunun iyileştirilir ve burun deformitesi de varsa nazoplasti yapılır.
• Yarık damak ameliyatı: Submukoz damak yarığı ancak çocuğun beslenme ve konuşma aktivitesi sırasında problemleri varsa düzeltilir. Bu ameliyat burun büyümesi tamamlandıktan sonra burun ucu deformitesini düzeltmek için ikincil düzeyde yapılabilir.
Aarskog Sendromu Nasıl Bir Hastalıktır?Aarskog-Scott sendromunda büyüme hormonu tedavisi
GH genellikle bir kişinin boyunu artırmak için kullanılır. Araştırmalar, GH ile tedavi edildiklerinde ASS’li bireylerin herhangi bir yan etki olmaksızın boylarında bir artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Burada, seçilmiş GH dozları, belirli aralıklarla altı aydan iki yıla kadar bir süre boyunca uygulanır. Bununla birlikte, bazı hastalar daha yüksek GH dozları aldıktan sonra bile boyda herhangi bir iyileşme börmemiştir.
Aarskog-Scott sendromunda göz kusurlarının tedavisi
ASS’li bazı kişilerin gözlerinde genellikle şaşılık ve nistagmus ile sonuçlanan kusurlar vardır. Şaşılık tedavisinde, yanlış görmeye neden olan gözlerin düzensiz konumlandırılması anlamına gelir. Bu tedavi yöntemleri tembel gözde normal görmeye ulaşmak için normal göze yama uygulanır. Ve koordineli bir şekilde hareket edebilmeleri için göz kaslarını değiştirmek için ameliyat yapılır. Nistagmus tedavisinde ise gözlerin istemsiz ileri-geri hareketi nistagmus olarak adlandırılır. Bu durumu tedavi etmek için gözlük ve kontakt lensler kullanılır.
Aarskog-Scott sendromu için yardımcı tedaviler
ASS’li bazı kişilerin zihinsel kapasitesi düşüktür ve bu nedenle, öğrenmedeki zorluklarını gidermek için eğitim yardımları sağlanır. Zihinsel yeteneklerini geliştirmek için zorluk çektikleri yönler düzenli olarak gözden geçirilir. Ayrıca, ASS’li çocuğun ebeveynlerine evde destek tedavisinin nasıl uygulanacağı konusunda danışmanlık verilir.

Kaynakça:
rarediseases.org/rare-diseases/aarskog-syndrome/
pfond.cmmt.ubc.ca/aarskogscott/about/treatment/
primehealthchannel.com/aarskog-syndrome.html
ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10392362

Yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu

Tags:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

bostancı escort ataköy escort ankara escort bayan avcılar escort esenyurt escort istanbul escort beylikdüzü escort izmir escort